21 iiul 2021

Meerim Dogdurbiekowa, Bi-Bi-Sinin Bishkiektiegi kabartchysy

Sүrөttүn tүshүndүrmөsү,

Ysyk-Kөldүn өrүktөrү

Ysyk-Kөldө zajkysyn turisttik siezondon tyshkary, „sary kyzdyn toiu” kyzuu zүrөt.

Kөldүktөr өrүktү „sary kyz” diep koiushkan. Aga bul maalda ar taraptan kudalar tүshүp, eelierinie kalyң sunushtashat. Kimisi narkty bijigireek kөtөrsө, „sary kyz” oshogo kietiet. Oshientip, „sary kyzdyn toiu” kyzyjt.

Kөldүn өrүktөrү taza zana daamduu diep baalanyp, zyl sajyn Rossiia, Kazakstanga eksporttolot. Birok bul zyly suunun tartyshtygy zana turuksuz aba yrajy tүshүmgө kyjla taasirin tijgizdi.

Ysyk-Kөl oblusunun Kosh-Kөl ajylynyn turgunu Esiengulowa Tcholpon 3 giektarlyk өrүk bakty үj-bүlie Al Bi-Bi-Sigie bul ishtin kүңgөjү mienien tieskiejin ajtyp bierdi.

Sүrөttүn tүshүndүrmөsү,

Esiengulowa Tcholpon, Kosh-Kөl ajylynyn turgunu

Bi-Bi-Si: Byjyl „sary kyzdyn toiu” kandaj bolup zatat?

Esiengulowa Tcholpon : Byltyr tүshүm kөp zyjnalgan, byjyl bolso үtch zarym, tөrt tonnadaj elie tchygyp kal. Tүshүmdү bat elie tierip bүtүrүp saldyk. Kazakstan, Rossiiadan furalar kielip dүңүnөn elie alyp kietishiet da.

Bagybyz өzү 3 giektardy tүzөt, birok anyn bir giektary gana toluk mөmө bierdi.

Bi-Bi-Si: Tүshүmdүn azajyshyna emnie siebiep boldu?

Esiengulowa Tcholpon : Byjyl suu aiabaj tartysh boldu, oshondon kyjnaldyk. Өrүk diegien suunu kөp talap kylat, suu bolboj kalsa elie, өңүn zogoto bashtajt, sugaryp kojsoң kadimk. Kurgaktchylyk bolo biergieninien, ajyldagy үjүbүzdөn tchieliektier mienien bularga tashygan kүndөrүbүz boldu. Antpiesie, suudan kalgan өrүk mөmөsү majda, daamy zok zie takyr elie atchuu bolup kalat. Oshonduktan koldon kielishintchie sugaryp turuuga arakiet kylyp zattyk.

Sүrөttүn tүshүndүrmөsү,

Esiengulowa Tcholpon uulu mienien өrүk tierip zatkan utchuru

Bi-Bi-Si:  Өrүk tүshүmdү mol bierishi үtchүn emnie kylasyzdar?  

Esiengulowa Tcholpon: Bul bakty tikkienibizgie on zyl boldu, onuntchu zyl diegiendie tүshүm bierie bashtady. Buga aiabagandaj tchoң emgiek kieriek, misaly zazynda tүptөrүndөgү oto tchөptөrүn alabyz, ar kandaj zier. Birok sielitra sieppiejbiz, biz kyk, tooktun zaңyna okshogon ekologiialyk zaktan taza zattardy koldon. Bular өrүkkө zakshy azyk bolot ekien. Oshonun esiebinien bizdin baktan byjyl zakshy elie tүshүm alyp zatabyz, bolboso kee bir өrүk baktara Azyr өrүktүn ar kandaj tүrү kөbөjdү, aga zarasha oorulary da arbydy. Zylda arasynan 10-15 tүp zөn elie өlүp kalat. Alardy biz tүbү mienien alyp, kajra tigip turabyz, antpiesie azajyp kietiet. Andan syrtkary, zalbyraktaryna zylyna 3 zolu dary tchatchabyz, al zalbyraktardy kuuratpajt, a zalbyr Oshol dary da kymbattady, ushul bizdin bakka elie bir siezongo daryga 15 miң som kietiet. Niegizi өrүkkө kyshynda elie kam kөrүp bashtajbyz. Birintchi darysyn oshondo siebiebiz, anan oshol kyshtan bashtap, ushul өrүk mөmөsүn biergitchie bapiestie үa tara bara

Bi-Bi-Si: Emgiegiңierdin akybieti kajtyp zataby anan?

Esiengulowa Tcholpon : „Er emgiegin zier ziebiejt” ekien, tүshүm az bolgonu mienien, baasy byltyrkydan zaksha Өtkөn zyly 40-45 som bolso, byjyl 60-65tien өtkөrdүk.Bul emi birintchi partiialar, ulam bargan sajyn kij kij

Sүrөttүn tүshүndүrmөsү,

Esiengulowa Tcholpondun өrүk bagyndagy mөmөlөr

Bi-Bi-Si: Sizdierdien bul өrүktү satyp algandardyn talaptary kandaj?

Esiengulowa Tcholpon : Өrүktөr aiabaj nazik bolushat. Tierip zatkanda, alardy biri-birinie uruntpaj, akyryn tizip salysh kieriek. Urunup kala turgan bolso, tak bolup, өңүң zogotot. Bizdien өrүk algandar ushul masieliegie abdan kөңүl burushat, antkieni alarga towardyn kөrүnүshү maanilүү. Anan albiettie, daamy. Bizdin өrүktөr zalaң ekologiialyk taza zattar mienien өstүrүlgөndүktөn, daamyn baalashat. ( MD )

Sүrөttүn tүshүndүrmөsү,

Esiengulowa Tcholpon өrүk tierimdien kijin