8 decembrie 2014

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Demian Chierst. “” Fizitchieskaia niewozmoznost smierti w soznanii ziwushtchiego “

In 1991 godu nieizwiestnyj anglitchanin Demian Chierst kupil za 5000 funtow miertwuiu akulu i otprawil ieie w London. On opustil trup akuly w stiekliannyj kub i zalil ieie formaldiegidom. Swoie proizwiedieniie on nazwal (obratitie wnimaniie, nazwaniie dolzno byt dostatotchno zaumnym A.K. sana).

W 2004 godu eti “rybnyie konsierwy” byli kuplieny za 12 millionow dollarow amierikanskim kolliekcionierom konskij Eta pokupka srazu postawila Chiersta w riad samych dorogich chudoznikow w istorii, nariadu s Kandinskim. Ob etoj, mozno skazat, zulnitchieskoj opieracii, nitchiego nie imieiushtchiej obshtchiego s iskusstwom, pishut s wostorgom, a Chierst sniskal slawu “supiermodnogo” produkta sowriemiennoj britanskoj kultury.

Ia nie obwiniaiu Chiersta – dlia mnogich diengi siegodnia waznieie chudoziestwiennoj ciennosti. Chierst – otlitchnyj bizniesmien: fokus s trupom akuly moziet wojti w utchiebniki po markietingu iskusstwa.

Paru liet nazad nakanunie wrutchieniia priemii Tierniera po riezultatam oprosa sriedi piatisot samych wliiatielnych figur w mirie britanskogo iskusstwa proizwiedieniiem, okazawshim naibolshieie wliianiie na iskusstwo XX wieka, priznan pissuar. Pissuar iz bielogo farfora stal shokom dlia niepodgotowliennoj publiki, kogda w 1917 godu na wystawkie w Niu-Jorkie ekstrawagantnyj francuzskij chudoznik Marsiel Diushan wodruzil iego na piediestal, obozwal “Fontanom” i napisal u niego na boku odin iz swoich psiewdonimow – R. Mutt, tchto w pieriewodie oznatchaiet “durak”. I, glawnoie, on, nie morgnuw glazom, zaiawil, tchto eto – iskusstwo.

Santiechnitchieskij “Fontan” s awtografom Diushana byl priznan samym znatchitielnym proizwiedieniiem sowriemiennogo iskusstwa, nabraw 64% golosow, ostawiw dalieko pozadi kartinu Pikasso “Awinonskiie diewushki” – pierwyj opyt w kubizmie, niekogda slywshij wielitchajshim shiediewrom sowriemiennogo iskusstwa.

O tchiem eto goworit – eto tchto, razwitiie ili upadok? Iewropiejskoie iskusstwo kontchilos ili otkrywaiet nowyie gorizonty?

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Marsiel Diushan. “Fontan”

Otmietchu, tchto podobnoie priedriekal w 1918 godu niemieckij filosof i tieorietik kultury Oswald Shpienglier w swoiej rabotie “Zakat Iewropy”: . „Wsiakoie iskusstwo smiertno, nie tolko otdielnyie tworieniia, no i sami iskusstwa Nastaniet dien, kogda pieriestanut sushtchiestwowat posliednij portriet Riembrandta i posliednij takt mocartowskoj muzyki – chotia raskrashiennyj cholst i notnyj list, wozmozno, i ostanutsia, tak kak istchiezniet posliednij glaz i posliednieie ucho, kotorym byl dostupien iazyk ich form …“ W etom smyslie iewropiejskoie iskusstwo ieshtchie poka wosprinimaietsia, no ono bolshie nie wossozdaietsia.

Tchto slutchilos i kak eto proizoshlo?

Iesli Boris Pastiernak kogda-to pisal o slawie: “Byt znamienitym niekrasiwo, nie eto podnimaiet wwys …”, to tie wriemiena proshli, i siegodnia prizyw k skromnosti zwutchit kak naiwnyj bried. Siegodnia “byt NIeizwiestnym niekrasiwo”. Siegodnia wazno tchtoby w izobrazitielnom iskusstwie prosto wyzit, stat izwiestnym – liuboj cienoj! Ia nie shutchu – LIuBOJ!

Iesli radi izwiestnosti “chudoznik”, prostitie, gotow publitchno pribit gwozdiami swoi gienitalii k mostowoj Krasnoj ploshtchadi ili wystawliat izobrazieniie rieligioznoj naprawliennosti, obwieshaw iego slonowim kalom, – wychodit, liubaia ciena goditsia! Kstati, o posliedniem koshtchunstwiennom “proizwiedienii”: poslie skandalnoj wystawki iego awtor prodaiet swo to sa

Wot tchto pishiet, naprimier, korriespondient zurnala “Wlast” Kira Dolinina o tom, kak dolzien diejstwowat sowriemiennyj russkij chudoznik, tchtoby iego raboty pokupali:

„Wriemiena, kogda choroshij chudoznik byl biednym, ushli biezwozwratno. Liubitieliam izobrazitielnogo iskusstwa, wospitannym na krowawych i slieznych istoriiach niestchastnych, pianych, sumasshiedshich, gonimych i nieponiatych gieniiew wrodie Wan Goga, Modiliani, Maliewitcha, Tatlina, nieliegko bywaiet s etim smiritsia. No sowriemiennyie chudozniki totchno znaiut, tchto, iesli dazie Shagal, Matiss i Kandinskij mogli siebie pozwolit byt wpolnie obiespietchiennymi liudmi, to poslie Endi Uorcholla nie byt takowym w ciwilizowannom chudoziestwiennom mirie stalo potchti nieprilitchnym.

Samyj staryj, korotkij i effiektiwnyj put k kommiertchieskomu uspiechu – eto skandal. S poshtchietchin obshtchiestwiennomu wkusu natchinali potchti wsie russkiie awangardisty, tchi raboty tiepier wchodiat w to

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Pablo Pikasso. “Awinonskiie diewushki”

Ia zadalsia woprosom: byl li momient, kogda iewropiejskoie iskusstwo ot prieniebriezieniia k rynotchnym ciennostiam “siechalo” na torgashieskij rastchiet, w kakoj manierie ia dolzien tworit, tchtoby byt uspieshnym? Kakim obrazom eti spiekuliatiwnyie, tchisto kommiertchieskiie idiei stali otkrowienno zawladiewat chudoziem? Wied dlia tworca iego swoboda, iego estietitchieskiie principy dolzny byt dorozie wsiego. Imienno fanatitchieskoie sluzieniie swoim chudoziestwiennym wzgliadam i wynuzdalo takich gieniiew kak Siezann, Wa.

Konietchno, nachodilis miecienaty, kotoryie tchuwstwowali w ich polotnach kakoie-to wolshiebstwo i dalnora i na pieriewa. Potchiemu po miziernym? Potomu tchto w tie wriemiena ob ich kartinach togda nie slozilos OBShtchIeSTWIeNNOIe MNIeNIIe, i poetomu ich nie poku Oni nie byli TOWAROM.

Kogda proizwiedieniie iskusstwa stalo towarom, togda i natchalsia prociess zamieny chudoziestwiennoj ciennosti Etot prociess, w kotorom rynok pobiedil iskusstwo, zanial gdie-to tri wieka.

No snatchala poprobuiu opriedielit i poniat tchto takoie iskusstwo.

“Iskusstwo -. Eto znaniie, wyraziennoie slowiesnymi ili matierialnymi obrazami Znaniie, kotoroie pomogaiet tchielowieku poniat i osmyslit okruzaiushtchij iego mir , i sposobstwuiet iego wnutrienniemu rostu”. Mozno dobawit, tchto iskusstwo – eto popytka wyrazit swoie otnoshieniie k okruzaiushtchiej nas riealnosti. Wsie nashie soznaniie iawliaietsia tolko wyrazieniiem nashiego wospriiatiia etogo okruzaiushtchiego mira. Poetomu izdriewlie, s tiech por, kogda tchielowiek ieshtchie tolko natchal izobrazat w matierialnych i slowiesnych obrazach etot mir , tchielowiek wsiegda pytalsia wyrazit to, tchto iego wolnowalo.

Prostomu, samomu nieobrazowannomu tchielowieku woobshtchie swojstwienno priedstawlieniie o krasotie, swojstwieno. Priedstawlieniie o krasotie u kazdogo tchielowieka zalozieno s samogo dietstwa, i nie nuzno mnogo slow, tchto.

Tchiemu dolzno otwietchat iskusstwo? Tchietyriem uslowiiam.

Pierwoie – talant, dar Bozij. Talant chudoznika – uwidiet nietchto, tchto nie widiat drugiie, i w tchuwstwiennoj formie pieriedat eto nam.

Kak goworil Tolstoj – iskusstwo iest soobshtchieniie tchuwstwa. Biez talanta, biez sposobnosti tchuwstwowat chudoznika nie sushtchiestwuiet. Poetomu inogda liudi nie gramotnyie, no strastno wliubliennyie, naprimier, pieriepisywaiut liubownyie stichi i stichi Oni chotieli by napisat sobstwiennyie stichi, no im, kak goworitsia, “nie dano”. S etoj totchki zrieniia, wielikij Pushkin, iesli by on byl odnoliubom, wriad li smog napisat takoie kolisie On wliublialsia, i eto wyrazalos nie tolko w sieksualnych pobiedach, no i w soobshtchienii swoich tchuwstw poet

Iaponcy goworiat ieshtchie, tchto dlia chudoznika dostatotchno “uwidiet” kartinu, no nie obiazatielno ieie zapietchat. Iesli wy sposobny “uwidiet”, wy – uzie chudoznik.

Wtoroie uslowiie dlia sushtchiestwowaniia iskusstwa – eto mastierstwo. “Potchuwstwowat” malo, nado umiet “wyrazit”. Dlia etogo nieobchodimo mastierstwo. I, iesli talant bywaiet ot rozdieniia, to mastierstwo – eto postoiannyj trud. Poetomu bolshoj chudoznik, dazie kogda on gienialien, dlia owladieniia mastierstwom dolzien uporno trudit.

Mastier – eto tot, kto umieiet dielat nietchto, tchto drugoj nie moziet. U kitajciew siekriety mastierstwa riemiesliennikow i nietradicionnyie mietody lietchieniia pieriedaiutsia iz pokolie I nastoiashtchij mastier moziet poiawitsia tolko w piatom pokolienii. Do sich por w Kitaie wratch, kotoryj siebia cienit, moziet s gordostiu nastchitat do diesiati priedshiestwuiushtchr iushtchostieri

Kak mif o Troie, dowiediennyj do sowiershienstwa Gomierom, pieriedawalsia iz wieka w wiek, tak pieriedaiutsia mastierstwo rieztchikow po kosti w Kitaie, iskusstwo chochlomskoj rospisi, dymkowskoj igrushki.

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Fragmient kartiny Wieroniezie “Kiefal i Prokrida”

W shkolach Ticiana, Wieroniezie, tchtoby stat chudoznikom, nado bylo utchitsia wsiu zizn.

Iskusnyie liudi ispokon wiekow cienilis na wies zolota – iuwieliry, poety, kartografy. Ich brali w plien, w rabstwo, no nikogda nie ubiwali, im sozdawali choroshiie uslowiia, tchtoby oni mogli t. Poetomu mozno uwidiet piersidskiie motiwy w iegipietskoj piramidie, arabskiie uzory w iewropiejskom iskuss. Eti chudozniki sozdawali shtutchnyj, unikalnogo katchiestwa produkt, iemu mozno bylo podrazat i samim. Wopros o kolitchiestwie nikogda nie stawilsia, kak raz naoborot: kazdyj fieodal giercog ili Papa striem

I siejtchas na rynkie w Kitaie mozno uwidiet wyriezannyie na oriechie i slonowoj kosti figurki skolko iet o iekow Chudoziestwiennaia ciennost etogo proizwiedieniia ogromna, a rynotchnaia stoimost – piat kopieiek

Trietie uslowiie dlia sozdaniia proizwiedieniia iskusstwa – soobshtchieniie tchuwstwa priekrasnogo. Eto niekaia wysokaia idiealnaia ciel, mysliennyj obraziec sowiershienstwa, kotorym wsiegda pronizano twortchies

Otchien totchno napisala Tatiana Tolstaia: “inogda chudozniku udaietsia priwstat na cypotchki i udaietsia na siekundu uwidiet , tchto tam, za stienoj iz widimoj riealnosti”.

Tchietwiertoie – nowatorstwo. Nowator narushaiet zakony – no tchtoby narushat zakony nuzno ich ZNAT. “Dikar”, kotoryj nitchiego nie znaiet, konietchno, moziet narushat zakony iskusstwa, no on nie moziet byt nowatorom, ibo u niego nie budiet kulturnych associacij. Associaciia nie moziet byt biez znaniia – priedydushtchiego opyta starych mastierow. Nastoiashtchij nowator, znaia tradicii, lomaiet ich. Poetomu bolshoj chudoznik wsiegda obrazowan, i rieshitielien, tchtoby narushat, lomat priwytchnoie. On widit po-nowomu to, tchto my widim po-staromu.

S konca XIX wieka w iewropiejskom iskusstwie namietilas iawnaia tiendienciia razrywa so swoimi istoritchieskimik Eto nieprieodolimoie zielaniie unitchtozit proshloie, izbawitsia ot tradicii kak ot tchiego-to nienuznogo, sobstwienno, izbawitsia ot wsiej priedydushtchiej kultury, stalo dominiruiushtchim k natchalu ChCh wieka.

Pomnitie, u Maiakowskogo: “Mnie napliewat na bronzy mnogopudie, mnie napliewat na mramornuiu sliz .

.. puskaj nam obshtchim pamiatnikom budiet postroiennyj w boiach socializm”? Etot soznatielnyj razryw s tradiciiej, priwiel iskusstwo Iewropy k zakatu, o kotorom pisal liet naz

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Fragmient rospisi Sikstinskoj kapielly

No razryw s tradiciiej nie proischodil sam soboj, on byl motiwirowan kakimi-to bolieie sloznymi obshtchiestwiennymi i ekonomitchieskimi prociessami w Iewropie i Rossii. Eto prociess wozniknowieniia rynka iskusstwa, togo, tchto nazywaietsia art-rynkom.

Poprobuiu izlozit moj wzgliad na wozniknowieniie rynka iskusstwa.

Wo wriemiena Wozrozdieniia znat, kotoraia sponsirowala, poddierziwala chudoznikow, nikogda nie zakazawali

Aristokraty i mogushtchiestwiennyie Gildii libo ukrashali kartinami, skulpturami i rospisiami swoi pala sozdawali s pomoshtchiu proizwiedienij iskusstwa obshtchiestwienno znatchimyie zdaniia – sobory, ratushi, sobstwiennyie dworcy, gdie frieski i rospisi podtchierkiwali mogushtchiestwo Imieni ili Goroda. Mikielandzielo, Lieonardo dielali swoi raboty po zakazam, i cieliu zakaztchika nie bylo priewrashtchieniie etogo w towar, a lish zielaniie imiet unikalnyj priedmiet iskusstwa w swoiem litchnom rasporiazienii. W epochu Rieniessansa rynok byl ogranitchien wlast imushtchimi, znatiu.

S poiawlieniiem klassa burzuazii, priedstawitieliej kotorogo bylo gorazdo bolshie, tchiem aristokratow, potriebnost w proizwiedienii iskusstw wozrosla, i woznikla wostriebowannost bolshiego tchisla profiessionalow – chudoznikow. Kak tolko woznik spros, wozniklo i priedlozieniie. Tiematika izobrazitielnogo iskusstwa izmienilas – w modu woshli bytowyie scieny iz zizni riemiesliennikow Mienialis i cieny na proizwiedieniia iskusstwa.

No cieny formirowalis stichijno, do tiech por poka w 18 wiekie w Iewropie nacionalnyie Akadiemii chudoziestw nie. Naprimier, parizskaia Akadiemiia iziashtchnych iskusstw “dierzala” francuzskij art-rynok tchut li nie tri wieka, poka s 1884 goda ieie oficialnyj salon nie zatmil “Salon niezawisimych”, gdie stali wystawliatsia impriessionisty. Wied takoj salon (ili akadiemitchieskaia wystawka) byl nie prosto ekspoziciiej – kartiny, otobrannyie wystawotchnoj komissiiej Akadiemii, prodawalis po bolieie wysokim cienam.

Awtor foto, RIA NOVOSTI

Podpis k foto,

Takiie chwatkiie kolliekcioniery, kak Pawiel Trietiakow, pokupali polotna w mastierskich priamo „s molbiertow. Portriet P.Trietiakowa raboty I.Riepina iz kolliekcii Trietiakowskoj galieriei

Rossijskaia akadiemiia chudoziestw w XIX wiekie pierioditchieski ustraiwala rasprodazi kartin swoich utchienikow, a polotna profiessorow, kotoryie priglianulis impieratoru, liuboj mog priobriesti s akadiemitchieskich wystawok. Altiernatiwnoj ploshtchadkoj dlia pokupki ziwopisi w Rossii byli wystawki “Pieriedwiznikow”. Prawda, takiie chwatkiie kolliekcioniery, kak Pawiel Trietiakow, pokupali polotna ieshtchie nieprosochshimi, w ma

Na moj wzgliad, torgowiec iskusstwom w sowriemiennom smyslie slowa, woznik s poiawlieniiem rynka. Torgowiec staraietsia prodat dorogo to, tchto kupil “po dieshiewkie”. No prodat tchto-to po bolieie wysokoj cienie mozno, lish sozdaw aziotaz, intieries, modu. Dlia etogo torgowiec wospolzowalsia uslugoj kritikow, kotoryie mogli nawiazat auditorii nuznuiu ocienku i takim obrazom formirowat modu na tu ili inuiu tiendienciiu w iskusstwie.

Rynok iskusstwa – sloznaia sistiema, intiegriruiushtchaia funkcii razlitchnych iego komponientow: chudoznikow, aukcionow, galieriej, muzieiew, dilierow, kolliekcionierow, priedprinimatielskich i finansowych krugow, sriedstw massowoj informacii, politikow, ekonomistow, tamozni i nalogowoj inspiekcii. Kak skazal odin wladieliec galieriei: “Rynok iskusstwa – eto katiegoriia nie estietitchieskaia, a ekonomitchieska.

Siegodnia mass-miedia formiruiut spros i, zatchastuiu, cieny na tie ili inyie proizwiedieniia. Kto-to prawilno zamietil, tchto rynok iskusstwa pochoz na tierrorizm: oba nie mogut sushtchiestwowat biez

Do Intiernieta i SMI, natchinaia ot Moisieia, Christa i kontchaia Shaliapinym, Kriutchkowym ili dazie Solzienicym Na ich wzrashtchiwaniie uchodili stolietiia. Oni sozdawalis pokolieniiami tworcow, poetow, chudoznikow, myslitieliej. Oni utwierzdalis w obydiennom soznanii imienno kak ciennosti wsieobshtchiie, prisushtchiie ciwilizacii w cielom. Eta postiepiennost ich sozdaniia i wrastaniia w zizn i dielala ich takimi ustojtchiwymi.

Siegodnia “ciennosti” mogut byt sozdany po zakazu platieziesposobnoj korporacii ili tchastnogo inwiest. Tie, kto zaintieriesowan w ich rasprostranienii, ozidaiet ot etogo idiejnyie ili matierialnyie diwidiena To iest, otnynie ciennosti nie wyrabatywaiutsia iznutri obshtchiestwa – oni wniedriaiutsia w niego izwnie.

Siegodnia moziet potchitatsia ciennostiu tolierantnost, zawtra – bieskompromissnost, posliezawtra – samod Sootwietstwienno budut propagandirowatsia i imidziewyie figury, eti ciennosti woploshtchaiushtchiie. Siegodnia – odno imia, zawtra – drugoie, a posliezawtra, iesli eto kommiertchieski wygodno, trietie.

Markieting stal glawnoj dwizushtchiej siloj razwitiia ciwilizacii, ibo sila markietinga w tom, tchto katchiestwo towara mienieie wazno, tchiem katchiestwo iego rieklamy: wazien riezultat, izmieriaiemyj polutchiennoj pribyliu.

Dlia chudoznika wo wsie wriemiena probliema swobody twortchiestwa stalkiwaietsia s triebowaniiem zakaztchika ili cie. I tchasto nuzno ziertwowat swoiej indiwidualnostiu wo imia gonorara ili idieologii.

Mikielandzielo, raspisywaia Sikstinskuiu kapiellu, nie tworil, tchto wzdumalos, a dolzien byl sootnosit swoi zamysly s triebowaniiami cierkwi i litchno zakaztchika – Papy Iuliia II. No w tie wriemiena cienzura sliedila za sodierzaniiem proizwiedieniia, za iego kontiekstom, a nie sobliudina Da i sam chudoznik, bud ty wsiemi priznannymi gieniiem, kak prawilo, rassmatriwalsia kak naiemnyj artizan.

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Winsient Wan Gog. “Awtoportriet”

No imienno wo wriemiena Wozrozdieniia w Iewropie woznikaiet poniatiie indiwidualnosti, litchnosti, swobodnogo t. Proswietitieli Russo i Woltier prizywali k oswobozdieniiu tchielowieka ot wsiech uz – socialnych i rieligiozn Swoboda Woli, dannaia tchielowieku Bogom, prowozglashiennaia w christianskoj etikie, byla toj potchwoj, na ko pomieshtchieniie tchielowieka w cientr wsieliennoj kak wysshieie dostizieniie prirody. Antropocientrizm ili Gumanizm miedlienno formirowali nowoie mirowozzrieniie, kotoroie brosalo wyzow rieligioznym dogmatam i k koncu XIX wieka priwielo k siekuliarizacii obshtchiestwa.

Po mnieniiu Solzienicyna, imienno biezogliadnoie striemlieniie k oswobozdieniiu ot wsiakich uz, w tom tchislie i rieligioznych, kroietsia koriennaia, organitchieskaia pritchina sowiershaiushtchiegosia padieniia iewropiejskoj kultury – w tom, tchto iz-za biezboziia kultura wydochlas:

„Uzie nieskolko wiekow wsie bolieie owladiewal umami proswieshtchiennogo tchielowietchiestwa -. Antropocientrizm, blagowidnieie nazwannyj gumanizmom, a w XX wiekie pierierosshij uzie w gumanizm iedwa li nie totalitarnyj No samouwieriennyj antropocientrizm nie moziet dat otwietow na mnogiie nasushtchnyie woprosy zizni, i tiem on biespomoshtchnieie, tchiem eti woprosy glubzie.

Iz sistiemy tchielowietchieskich priedstawlienij i motiwirowok wsie razrushitielnieie izymaietsia duchownaia sostawl. Ot etogo iskazilas wsia iierarchiia ciennostiej, iskazilos ponimaniie sushtchnosti samogo tchielowieka i iego z. Odnowriemienno tchielowiek wsie bolieie wypadal iz ritma, iz dychaniia Prirody, Wsieliennoj “.

Prizywy pierwych iewropiejskich gumanistow rasprostranilis nie tolko na filosofiiu i politiku no i i na. Obraz miatieznogo, swobodnogo, nie swiazannogo nikakimi uzami tworca, protiwopostawliaiushtchiego siebia obshtchies.

Odnim iz pierwych idolow molodiezi stanowitsia Lord Bajron, priekrasno soznaiushtchij swoiu populiarnost, i umielo poddierziwaiushtchij obraz miatieznogo poeta, anarchista i romantika, kotoryj mog wsie – pierieplyt Dardaniellskij proliw, kurit opium, utchastwowat w riewoliucii i nie skrywat uwlietchieniia gomoerotizmom. Niedarom etot liegiendarnyj obraz tak plienil Pushkina, kotoryj zadno tchital francuzskiie i anglijskiie

Kogda w Iewropie w 18 wiekie s razwitiiem burzuazii poiawilis gaziety, burno rosli tirazi, izdatieli otchien skoro poniali, kakoie wliianiie oni mogut okazywat na obshtchiestwiennoie soznaniie, kak effiektiwno mozno im manipulirowat, i, glawnoie – sozdawat gieroiew i mify po swoiemu wyboru. Tak natchalo woznikat iskusstwo formirowaniia mody na litchnost, na tip powiedieniia – PR.

K koncu XIX wieka bajronowskij Tchajld Garold transformiruietsia w nowyj archietip. Populiarnym, soblazniaiushtchim obshtchiestwo obrazom stanowitsia “Poete Maudit” (prOkliatyj poet) – niepriznannyj gienij, kotoryj pribyl iz ekzotitchieskich stran ili iz tiuriemnogo zakliutchieniia, imieiet shramy i ziwiet w nishtchietie, w nadiezdie byt otkrytym kakim-nibud zorkim znatokom iskusstwa i priedstawliennym publikie … Takimi byli Bodlier, Gogien, Wierlien, Riembo, Modiliani, Wan Gog i t.d. Na moj wzgliad, w kakoj-to stiepieni, w Rossii etu tiendienciiu, idushtchuiu ot Tchaadaiewa, Pushkina, Liermontowa

W prociessie razwitiia mass-miedia byl wyrabotan postulat, tchto dlia togo, tchtoby w informacionnam potok. Potriebnost skandala na rynkie woznikla na rubiezie XIX-XX wieka snatchala w Iewropie, a zatiem dowolno bystro.

Ia prichozu k pietchalnomu wywodu, tchto radikalizaciia iskusstwa w ChCh wiekie byla motiwirowana dlia chudoznika nie potriebnostiu rasshirit swoi ramki priedstawlieniia o mirie, a triebowaniiami rynka. Eto bylo striemlieniie nie k idiealnomu, iskrienniemu zielaniiu wyrazit swoie oshtchushtchieniie diejstwitielnosti, a k racionalno osoznannomu namierieniiu shokirowat obshtchiestwiennoie mnieniie, i stat towarom. Iz twortchiestwa istchiezala dragociennaia iskriennost w poiskach swoiego iazyka, na smienu iej prishiel dostatotchno cholodnyj rastchiet poiskow “nowogo”, a po suti “towarnogo” produkta. A tak kak pogonia za nowiznoj stala glawnoj – to zdies i natchinaietsia razryw chudoznika s mirowoj tra.

Awtor foto, RIA NOVOSTI

Podpis k foto,

Kartina Robierta Falka “Obnaziennaia. Krym” (1916 g.) priedstawliennaia na wystawkie “Bubnowyj waliet”

In 1910 godu w “Salon die Indiepiendans” w Parizie bylo wystawlieno polotno “Zakat nad Adriatikoj” kisti Bor. Awstrijskij kolliekcionier priobriel iego poslie togo kak polutchil riecienziiu ekspiertow, tchto eto polotno prinadliezit iarkomu priedstawitieliu ekspriessionistskoj shkoly. Tchieriez niekotoroie wriemia Rolan Dorzielie i gruppa chudoznikow wyiasnila, tchto polotno bylo sozdano … oslom. Chudozniki priwiazali kistotchku k oslinomu chwostu i kormili ziwotnoie morkowkoj. Osiel radostno machal chwostom po podstawliennomu polotnu, i polutchilas abstraktnaia kartina … “Boronali” bylo pierieinatchiennym imieniem Aliboron oslika iz basni Lia Fontena. Skandal byl oshielomitielnyj, uspiech tozie!

Marsiel Diushan, spustia 50 liet poslie uspiecha swoiego “Fontana” nie biez priezrieniia napisal: “Ia shwyrnul im w lico pissuar, i tiepier oni woschishtchaiutsia iego estietitchieskim sowiershienstwom”. W etoj frazie – otkrowiennoie priznaniie chudoznika: molodoj Diushan nie sobiralsia wyrazit swoie priedstawlieniie o postizienii krasoty, iemu nuzien byl pliewok w mordu zritieliu, tchtoby woznikla silnaia rieakciia …

Togda zie, na rubiezie dwuch wiekow, natchalsia konflikt miezdu tiemi, kto chotiel ostawatsia w priedielach chudoziestwiennych poiskow radi istiny, i tiemi, kto natchal iskat naibolieie kommiertchieskiie formy swoiego twortchiestwa.

W Rossii etot prociess byl otchien iarko wyrazien. W 1912 godu gruppa russkich chudoznikow otdielilas ot izwiestnogo obiedinieniia “Bubnowyj waliet” i organizowala dwie swoich wystawki (w Moskwie i Pietierburgie), izwiestnyie kak “Oslinyj chwost”. Takoie epatiruiushtchieie po tiem wriemienam nazwaniie polutchila i sama gruppirowka wo glawie s M.Larionowym, w kotoruiu woshli takzie N.Gontcharowa, K.Maliewitch, W.Tatlin, M.Shagal, L.Popowa, O.Rozanowa, N.Udalcowa i drugiie .

Nazwaniie dolzno bylo podtchierknut buntarskij charaktier utchastnikow. Niekotoryie iz nich (Larionow, Gontcharowa) stali “lutchistami” obratiwshis k tradiciiam russkoj ikonopisi i lubka, no bolshinstwo obrazowalo tietchieniie, nazwannoie “kubofuturizmom” kotoroie okazalos blizkim zapadnoiewropiejskim modiernistskim naprawlieniiam. „Iarkiie ziwopisnyie darowaniia Larionowa i Gontcharowoj, – wspominal P.P.Kontchalowskij, – iestiestwienno dielali ich nashimi soiuznikami, no w otnoshieniiach k iskusstwu u nas byla bolshaia raznica … Gruppa Larionowa, Gontcharowoj i togda uzie mietchtala o slawie, izwiestnosti, chotiela shumichi, skandala “.

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Kazimir Maliewitch. “Tchiernyj kwadrat”

A wot kak pishiet ob etom Bieniedikt Lifshic w “Polutoroglazom Strielcie”:

„Nie proshlo dwuch niediel s zakrytiia “Bubnowogo walieta” kak otkrylsia priedwozwieshtchiennyj skandalom na disputie “kuluarnymi sluchami” i sieriiej gazietnych zamietok “Oslinyj chwost”. Kromie Larionowa i Gontcharowoj, w wystawkie utchastwowali Maliewitch, Tatlin, Fon-Wizien, Morgunow i drugiie. Uzie na wiernisazie mnieniia publiki raskololis: odni stchitali “Oslinyj chwost” liewieie “Bubnowogow

Eto moglo by posluzit lishnij raz dokazatielstwom poniatij “prawizny” i “liewizny” w iskusstwie, iesli by nie swidietielstwowalo glawnym obrazom o polnom niewieziestwie obywatielia, dlia kotorogo “Oslinyj chwost”, kak i “Bubnowyj waliet”, byl lish otchieriednym attrakcionom.

Tchieriez tri goda w Pietierburgie na futuristitchieskoj wystawkie “0.10” na samom widnom miestie, w tak nazywaiemom “krasnom uglu”, gdie w russkich domach obytchno wieshaiut ikony, wisiel “Tchiernyj kwadrat na bielom fonie” Kazimira Maliewitcha. Wo wriemia wystawki chudoznik zaiawil: “Eto nie ziwopis, eto tchto-to drugoie”, takim obrazom, soobshtchiw o swoiem namierienii “zariezat iskusstwo ziwopisnoie, ulozit iego w grob i pripietchatat Tchiernym Kwadratom”.

Nie mogu udierzatsia i nie procitirowat bliestiashtchieie essie Tatiany Tolstoj, ia wriad li napishu lutchshie:

„Maliewitch soznatielno wywiesil tchiernuiu kwadratnuiu dyru w sakralnom miestie: swoiu rabotu on nazwal “”. Wmiesto “ikonoj nashiego wriemieni krasnogo” – tchiernoie (nol cwieta), wmiesto lica – prowal (nol linij), wmiesto ikony, to iest okna wwierch, w swiet, w wietchnuiu zizn – mrak, podwal, liuk w prieispodniuiu, wietchnaia tma … chudoznik “posliekwadratnoj” epochi, chudoznik, pomoliwshijsia na kwadrat, zaglianuwshij w tchiernuiu dyru i nie otshatnuwshijsia w uzasie, nie wierit muzam i angielam; u niego swoi, tchiernyie angiely s korotkimi mietallitchieskimi kryliami, pragmatitchnyie i samodowolnyie gospoda, znaiushtchiie, potchiem ziemnaia slawa i kak zachwatit ieie samyie plotnyie, mnogoslojnyie kuski.

Riemieslo nie nuzno, nuzna golowa; wdochnowieniia nie nuzno, nuzien rastchiet. Liudi liubiat nowoie – nado pridumat nowoie; liudi liubiat wozmushtchatsia – nado ich wozmutit; liudi rawnodushny – nado ich epatirowat: podsunut pod nos woniutchieie, oskorbitielnoie, korobiashtchieie. Iesli udarit tchielowieka palkoj po spinie – on obiernietsia; tut-to i nado pliunut iemu w lico, a potom niepriemienno wziat za eto diengi, inatchie eto nie iskusstwo; iesli zie tchielowiek wozmushtchienno zawopit, to nado obiawit iego idiotom i poiasnit, tchto iskusstwo zakliutchaietsia w soobshtchienii o tom, tchto iskusstwo umierlo, powtoriajtie za mnoj: umierlo, umierlo, umierlo.

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Pol Siezann. „Kuwshin i frukty”

Bog umier, Bog nikogda nie rozdalsia, Boga nado potoptat, Bog was nienawidit, Bog – sliepoj idiot, Bogo, Boga Iskusstwo umierlo, wy – tozie, cha-cha, platitie diengi, wot wam za nich kusok dierma, nastoiashtchieie, eta Niet i nikogda nie bylo “liubownogo i nieznogo”, ni swieta, ni polieta, ni proswieta w oblakach, ni prob. Zizn iest smiert, smiert zdies, smiert srazu “.

Chudoznik okontchatielno smienil ciel: s postizieniia krasoty okruzaiushtchiego iego mira nie osta na na Zdies, na moj wzgliad, i nachoditsia tot momient, kogda iewropiejskaia kultura ruchnula s wysoty swoiego

Wot, naprimier, priedpolozu kakim obrazom Pikasso “nieznogo pierioda” – rozowogo i golubogo pieriodow

Intieriesno, tchto wozniknowieniie kubizma bylo osnowano na nieprawilnom ponimanii wyrazieniia Siezanna.

W 2008 godu Gazieta “Tajms” napietchatala otchien intieriesnuiu statiu: “Nieponiatyj Siezann” W niej citirowalos pismo Polia Siezanna molodomu chudozniku ot 1904 goda, w kotorom on izlagal swoie twortchieskoie kriedo: “Traktujtie prirodu posriedstwom shara, konusa, cilindra …” Etot sowiet stal simwolom kubizma, kotoryj proizwiel riewoliuciiu w zapadnom iskusstwie w natchalie XX wieka i prolozil put k.

Profiessor Dzon Chaus iz londonskogo Instituta Iskusstw Kurto, issliedowatiel twortchiestwa Siezanna, zamietchaiet : “Eta citata postoianno powtoriaietsia wnie kontieksta, w katchiestwie oprawdaniia wsiego, wplot do unitchtozieniia osnownych form … No Siezann goworil sowsiem protiwopoloznoie”. „Siezann imiel w widu, – goworit Dzon Chaus , -. Tchto nieobchodimo natchinat s rassmotrieniia iskusstwa s prostych form , no potom, kogda wy stanietie opytnieie, wy smozietie uwidiet prirodu w bolieie sloznych uslowiiach Siezann , konietchno, nie widiel prirodu tolko s totchki zrieniia sfiery, cilindra i konusa … “

No uproshtchieniie formuly priwielo k iskazieniiu mysli Siezanna. Woznikaiet kramolnaia mysl, tchto Pikasso, kotoryj nazywal Siezanna „moim iedinstwiennym i tolko utchitieliem“, soznatielno izwratil Siezanna radi rasshatywaniia iego estietiki. W konietchnom stchietie, radi skandala.

Iesli prodolzit etu logiku, to mozno priedpolozit, tchto wozniknowieniie nowogo tietchieniia – kubizma byla Rynku nuzien byl skandal.

In 2005 godu 20 risunkow Pablo Pikasso byli prodany na aukcionie w Parizie potchti za 2 mln. dollarow. Raboty byli wystawlieny na torgi Zieniewiewoj Laport, sostoiawshiej dwa goda w tajnoj liubownoj swiazi i s ch Potchti na wsiech risunkach – priekrasnaia obnaziennaia zienshtchina, sowiershienno nie pochozaia na kubitchieskich urodli. Odin kritik w Anglii dazie zamietil s grustiu, tchto dlia siebia Pikasso priedpotchital swoi goluboj i nieznyj “zieniewiewskij” pieriod, a dlia rynka dolzien byl pisat portriety zienshtchin, s kotorymi wriad li on soglasilsia by imiet roman.

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Imia Endi Uorcholla uzie dawno priewratilos w torgowuiu marku

Pikasso kak-to priznalsia: “Chudoznik – eto tchielowiek, kotoryj pishiet to, tchto mozno prodat A choroshij chudoznik – eto tchielowiek, kotoryj prodaiet to, tchto pishiet ….” .

Nie dumaiu, tchto Maliewitch stal by “towarnym znakom”, iesli by “Tchiernyj kwadrat” byl nie zamietchien i nie wyz. I iesli na rynkie iskusstwa kartina Endi Uorchola, na kotoruiu on wsiego lish pomotchilsia, prodaietsia za 10 millionow dollarow, to eto ciena nie shielka so sliedami motchi, kotoryj nie imieiet nikakoj chudoziestwiennoj ciennosti, a ciena torgowoj marki “Endi Uorcholl”.

Sobstwienno, sozdaniie torgowoj marki i iest zadatcha markietologa dlia prodwizieniia towara na rynok. Towarnaia marka s zasluziennoj rieputaciiej – eto garantiia katchiestwa. Bud to makarony ili Gogien! Tak imia chudoznika “raskrutchiennoie” art-dilierom pri pomoshtchi priessy ottchuzdaietsia ot iego tworienij i pra

Solzienicyn pishiet ob etom:

„Razrushieniie i okazalos apofieozom etogo shturmuiushtchiego awangardizma:. Razrushit wsiu priedydushtchuiu mnogowiekowuiu kulturnuiu tradiciiu, riezkim skatchkom slomit i narushit iestiestwiennoie razwitiie iskusstwa I etogo nadieialis dostitch … pogoniej za nowiznoj form kak glawnoj cieliu, pritom snizaia triebowaniia k swoiemu mastierstwu dazie do nieriashliwosti, do primitiwnosti , a to i s zatiemnieniiem smysla – do zaumi.

Ottogo powyshiennoie znatchieniie priobrietaiet igra – no nie mocartianskaia igra radostno-pieriepolniennoj Wsieliennoj – a natuznaia igra na pustotach, i u chudoznika niet otwietstwiennosti ni pieried kiem w etich igrach. Otkaz ot kakich-libo idiealow rassmatriwaietsia kak dobliest. I w etom dobrowolnom samozamorotchiwanii “postmodiernizm”. Siegodnia Zapadnaia mirowaia kultura, konietchno, w krizisie, i glubokom.

Nowiejshiie naprawlieniia w iskusstwie dumaiut obskakat etot krizis na dieriewiannoj loshadkie “igrowych priiemow”: mol, izobriesti lowkiie, nowyie, nachodtchiwyie priiemy – i krizisa kak nie bywalo. Naprasnyie rastchiety: na prieniebriezienii wysshimi smyslami, na rieliatiwizmie poniatij i samoj kultury – ni Zdies proswietchiwaiet, no nie swietom, a bagrowostiu, nietchto bolshieie, tchiem iawlieniie tolko wnutri iskusst

Siegodnia chudozniki do konca oswoili stratiegiiu markietinga i osnownyie usiliia tratiat nie na sozdaniie proizwiedienij iskusstwa, a na sozdaniie populiarnoj torgowoj marki, togo, tchto nazywaietsia “eticheta”. Odnako iesli proizwoditieli makaron “Barila” ozabotchieny tiem, tchtoby potriebitieli ich towara nie otrawilis, to w iskusstwie eto nie obiazatielno – dazie naoborot.

Amierikanskij pisatiel Tom Wulf tak otzywaietsia o sowriemiennom izobrazitielnom iskusstwie Amieriki amieriki

Awtor foto, Getty

Podpis k foto,

Pisatiel Alieksandr Solzienicyn obwinial awangardistow w zielanii razrushit wsiu priedydushtchuiu mnogowiekou

„Pieriedo mnoj wyskazywaniie glawnogo iskusstwowieda gaziety “Niu-Jork tajms”, gdie tchiernym po bielomu napisano: “. Nie imiet ubieditielnoj tieorii, kogda gliadish siegodnia na kartinu, znatchit nie imiet tchiego-to rieshaiushtchie waznogo” Pierietchitywaiu Da, imienno tak, nie “tchiego-to wiesma polieznogo”, ili “obogashtchaiushtchiego wospriiatiie”, ili dazie “tchriezwytchajno ciennogo”, a “riesha.

Odnim slowom, w nashi dni biez soprowoditielnoj tieorii ia nie smogu uwidiet proizwiedieniie ziwopisi: „. Moda na modiernizm priediawliala k tieorii wsie nowyie triebowaniia Kazdoie nowoie dwizieniie, kazdyj nowyj “izm” w modiernistskom iskusstwie iawliali soboj dieklaraciiu chudoznikow o tom, tchto imi otkryt nowyj sposob widieniia, kotoryj nie sposobny poniat wsie protchiie (tchitaj: burzua).

“My ponimaiem!” – uwieriali “tonkiie znatoki”, otmieziewywaias tiem samym ot tolpy nieposwiashtchiennych. No tchto zie wsie-taki widieli eti chudozniki? Wot tut-to i brala slowo tieoriia. Iesli liet sto nazad tieoriia iskusstwa iawlialas tchiem-to takim, tchto obogashtchalo washu biesiedu na raznyie kulturnyie tiemy, to tiepier ona stala absoliutnoj nieobchodimostiu.

Odnako lish poslie wtoroj mirowoj wojny Tieoriia polutchila polnoie priznaniie i zaniala bolieie waznoie miest Itak, nakoniec-to swiershilos! Pokontchieno s riealizmom, priedmietnostiu, liniiami, cwietami, formami i konturami; pokontchieno s kraskami, mazkami, ramami, stienami, galierieiami i muzieiami. Ostalos raskrashiennoie slowo! “

Absurd etogo torziestwa mozno liegko dokazat odnim primierom – Demianu Chierstu dostatotchno wziat klotchok ispolzowannoj po naznatchieniiu tualietnoj bumagi, pomiestit w krasiwuiu ramu i, glawnoie, podpisat! Etogo dostatotchno, tchtoby stchitat sodieiannoie awtorskim proizwiedieniiem iskusstwa, i ono moziet byt pierie.

Solzienicyn zamietil tridcat liet nazad:

„Uzie nieskolko diesiatilietij w mirowoj litieraturie, muzykie, ziwopisi, skulpturie proiawliaietsia upornaia tiendienciia nie w rost, a pod uklon, nie k wysshim dostizieniiam tchielowietchieskogo ducha i mastierstwa, a k razlozieniiu ich w dierganoj i lukawoj “nowiznie” … Iesli my, sozdatieli iskusstwa , pokorno otdadimsia etomu sklonu wniz, iesli my pieriestaniem dorozit wielikoj kulturnoj tradiciiej priedshiestwuiushtchich wiekow i duchownymi osnowami, iz kotorych ona wyrosla, – my posposobstwuiem opasniejshiemu padieniiu tchielowietchieskogo ducha na Ziemlie, pierierozdieniiu tchielowietchiestwa w niekoie nizkoie sostoianiie, blizie k ziwotnomu miru“.

Nie wieritsia, tchto my eto dopustim.